Yaz mevsimi ile birlikte Doğu ve Güneydoğu'nun caddelerini süsleyen "Meyan Şerbeti" (Ava Susê) satıcıları adeta şifa dağıtıyorlar. İçerdiği doğal minerallerle birçok hastalığa iyi gelen meyan şerbeti, çok eski tarihlere dayanıyor.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin birçok ilinde yaz mevsimi ile birlikte tüketilen içeceklerin başında meyan şerbeti geliyor. Nane, ıhlamur, adaçayı, darcın, kekik limon gibi faydalı bitkilerin arasında daha çok dikkat çeken meyan şerbeti, yaz mevsiminde soğuk olarak servis ediliyor. Şerbetin doğallığı ve ferahlatıcı özelliğinin yanı sıra, başta safra kesesi, mide ve bağırsaklar olmak üzere, böbreklerin temizlenmesine büyük katkı sağladığı biliniyor. Ayrıca, Ramazan orucunda iftar sofralarının vazgeçilmezi olan meyan şerbeti, çok eski tarihlere dayanıyor.
Memurluktan Şerbetçiliğe Giden Yol
Diyarbakır Dağkapı semtinde bulunan Gazi Caddesini süsleyen Meyan Şerbeti" (Ava Susê) satıcılarıyla ayaküstü konuştuk ve kendilerinden ilginç hikâyeler dinledik. 37 yıldır meyan şerbeti sattığını anlatan Cemil Batıbayız, 3 defa memur olduğunu, ama daha sonra dayanamayıp, eski mesleği olan "şerbetçiliğe" geri döndüğünü söyledi. Batıbayız, "Eskiden meyan şerbeti çok satıyorduk, öyle ki bizim kazancımız bir memurun maaşının 2 katıydı. Ben 3 defa memur oldum, geçinemiyordum ve istifa edip mesleğime geri döndüm. Şimdi ise, eskisi gibi rağbet yok. Memurluktan istifa etmemiş olsaydım, çoktan emekli olurdum. 71 yaşındayım ve halen çalışıyorum" dedi.
Babadan Miras Kaldı
25 yıl babasının meyan şerbeti sattığını anlatan Musa Baturay, babasının vefatından sonra da bu işin kendisine miras kaldığını söyledi. İşsizlikten dolayı bu mesleğe başladığını ve daha sonra severek bu işi yaptığını anlatan Baturay, insanlara şifa dağıttığını ve bu nedenle mutlu olduğunu söyledi. Meyan Şerbetinin yararlarını bilen ve müdavimi olanların düzenli olarak her gün bir bardak içtiklerini belirten Baturay, "Meyan şerbeti hem serinletiyor hem de birçok hastalığa şifa oluyor" dedi.
Güneydoğulu İnsanın Vazgeçilmez İlacı
18 yıldır meyan şerbeti sattığını anlatan Ali Baturay ise, meyan şerbetini "Güneydoğulu insanın vazgeçilmez ilacı" olarak yorumluyor. 2004 yılında ABD'de yapılan bir araştırmanın neticesinde, meyan şerbetinin beyin hücrelerini genç tuttuğunun belirlendiğini anlatan Ali Baturay, meyan şerbetinin faydalarının saymakla bitmediğini söyledi. Özelikle gurbette hayatlarını sürdüren Diyarbakırlıların meyan şerbetini çok özlediklerini anlatan Baturay, ziyarete geldikleri zaman 3–4 bardak üst üste içtiklerini söyledi.
Gazlı İçecek Yerine Meyan Şerbetini Tercih Ediyorum
Asitli ve şekerli içeceklerin yerine meyan şerbetini tercih ettiklerini belirten vatandaşlar ise, "Kolalı içecekler hem asitli, hem şekerli olduğu için bir süre sonra insanı rahatsız ediyor. İlk başta soğukluğu nedeniyle susuzluğu giderse de daha sonra insanı tekrar susatıyor. Hâlbuki meyan şerbeti, hem serinletiyor, hem susuzluğu gideriyor, hem de şifa veriyor" şeklinde konuştular.
Meyan Şerbetinin Faydaları
İştahı açar. Nefes darlığı, astım ve bronşite iyi gelir. Mide rahatsızlıklarına (gastrit, mide ülseri) faydalıdır. Böbrek kumu ve taşlarının düşürülmesine yardımcı olur. Mide yanması ve ekşimesine çok fayda verir. İdrar yollarını açar. Boğaz ağrılarını keser. Balgam söktürücüdür. Meyan şerbeti Ilık olarak gargara yapılıp içildiğinde ağız kokusu ve diş eti rahatsızlıklarına faydalıdır. Çok içilmesi halinde tansiyonu arttırabilir. Vücuda enerji verir.
Meyan Şerbetinin Hazırlanışı
Ufalanmış meyan kökü, bir yemek kaşığı, bir sürahi musluk suyuna bırakılır (süzgeçli olmasında fayda var). Suya katılan meyan kökünün hepsinin ıslanması sağlanır. Birkaç saat bekletilir. Şerbetin tadı hafif şekerlidir. Kıvam koyu olursa su veya buz ilave edilebilir. Şekerli olmasına karşın şeker oranı sıfırdır.
Kaynak:M. Salih Keskin – İLKHA
